Lokalny ośrodek usługowy

Projekt powstał w dzielnicy Paruszowiec w Rybniku – miejscu o silnym przemysłowym dziedzictwie i charakterystycznej architekturze robotniczej. To niegdyś zaplecze Huty Silesia, otoczone dziś historycznymi osiedlami patronackimi. Analizy pokazały, że największym problemem jest wykluczenie społeczne. Stąd pomysł stworzenia otwartej przestrzeni dla mieszkańców – wspierającej lokalnych rzemieślników i sprzyjającej integracji. To również miejsce bliskie naturze – do relaksu, spotkań i wspólnej aktywności. W miarę powstawania koncepcji duże znaczenie miało dopasowanie do istniejącej zieleni, świadomy wybór materiałów i funkcjonalność przestrzeni – wszystko to miało wpływ na końcowy efekt. W skład założenia wchodzą cztery budynki: Budynek A to zaplecze administracyjne dla usługowego Budynku B, Budynek C pełni funkcję warsztatową, a Budynek D – gastronomiczną. W projekcie kluczowe było wykorzystanie materiałów z odzysku i oszczędne gospodarowanie zasobami. Budynek B to centrum całego założenia. Stanowi dominantę wysokościową- dopasowując się do zabudowy istniejącej. Formą nawiązuje do tradycyjnej zabudowy Rybnika – mamy tu uskokową bryłę, płaski dach, rytmiczne okna, wyróżnione gzymsy, a także zielone przestrzenie wokół. Obiekt podzielono na dwie strefy: dla pracowników i dla odwiedzających. Na parterze znajdują się lokale usługowe – każdy z powtarzalnym układem: część sprzedażowa, zaplecze i warsztat. Różnią się tylko wielkością – mniejsze przeznaczone są np. dla szewca czy krawcowej, większe dla stolarza czy kowala. W lokalu ceramicznym zaplanowano też przestrzeń warsztatową do malowania ceramiki. Na piętrze znajduje się otwarta przestrzeń wielofunkcyjna – do spotkań, warsztatów, wystaw czy wydarzeń społecznych. Możliwości jej wykorzystania są właściwie nieograniczone. W południowej części zaprojektowałam galerię z roślinnością – miejsce do wypoczynku i regeneracji W budynku zastosowano okna Saint-Gobain Glass, które zawierają średnio 19% szkła z recyklingu – co zmniejsza ślad węglowy. Fasady wykończono płytkami z ciętej cegły pochodzącej z rozbiórek, dostarczonej przez rybnicką firmę Ceglany Renesans. Na elewacjach południowej, wschodniej i zachodniej znalazły się też drewniane elementy zacieniające z odzysku – chronią wnętrza latem, a zimą pozwalają słońcu dogrzewać budynek. Uzupełnieniem są kolorowe żagle przeciwsłoneczne, wyplecione z worków foliowych, rozpięte na stalowych cięgnach. Układ przeszkleń i cięgien nawiązuje do ścian muru pruskiego– czyli dawnych konstrukcji ze stali bądź drewna wypełnionych cegłą, charakterystycznych dla śląskiej architektury przemysłowej Budynki A i D zaprojektowano z myślą o szybkim montażu – konstrukcja opiera się na panelach CLT. Zastosowałam kilka typów płyt, co mogłoby uprościć proces budowy. Elewacje wykonano z desek pochodzących z rozbiórek i pomalowano je farbą. Różnorodne okna z recyklingu zaprojektowano jako dwuwarstwowe, co poprawia izolacyjność i wzbogaca estetykę elewacji. Ostatni z obiektów to budynek warsztatowy (Budynek C), zaprojektowany w oparciu o koncepcję Earthshipów Michaela Reynoldsa. Choć stanowi obiekt siostrzany względem Budynku B, to właśnie w trakcie jego projektowania po raz pierwszy sięgnęłam po założenia filozofii Earthshipów. Te budynki mają wiele wspólnego ze sobą: elewacja południowa i galeria. Ściany oporowe wykonano z zużytych opon wypełnionych ubitą ziemią – materiału trudnego do recyklingu, który pełni tu funkcję nośną i izolacyjną. Jego bryła w większości pokryta jest zielenią, co pozwala na naturalne wpisanie się w otoczenie. Południowa elewacja została całkowicie przeszklona i wykonana z odzyskanych, zróżnicowanych okien, a boczne ściany z ubitej ziemi. Budynek C to architektoniczny eksperyment i próba wykorzystania materiałów o niedocenianym potencjale, a ten projekt powstał z potrzeby poszukiwania bardziej odpowiedzialnych rozwiązań. Motywem wspólnym dla wszystkich budynków jest naturalność – zarówno w formie architektonicznej, jak i w doborze materiałów – oraz konsekwentne wykorzystanie surowców z recyklingu. Taki sposób projektowania nadaje całemu założeniu spójny, odpowiedzialny charakter, wpisujący się w ideę zrównoważonego rozwoju. Od początku równie ważnym celem było dla mnie ograniczenie wykluczenia społecznego i stworzenie atrakcyjnej przestrzeni spotkań dla mieszkańców okolicznych osiedli.